SQL etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor.
SQL etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor.

SQL'de INNER JOIN ile 3 ve Daha Fazla Tabloyu Birleştirme


Bazen çok tablo üzerinde sorgu yapma ihtiyacı duyabiliriz. JOIN işlemiyle birleştirilen tablolar bir başka tabloya aradaki ortak sütunlar üzerinden bağlanabilir.

NOT : Örnek sorgulamalarda Northwind Database'i kullanacağım. bk: Nortwind Database Kurulumu 
Örnek Sorgu : Sipariş Detayları(Order Details) tablosunu ara tablo şeklinde kullanarak, Siparişler (Orders) ve Ürünler(Products) tablosundan gerekli bilgiler görüntülenmiştir.

SELECT OrderDate,ProductName FROM Orders AS O
INNER JOIN [Order Details] AS OD ON O.OrderID=OD.OrderID
INNER JOIN Products AS P ON OD.ProductID=P.ProductID
WHERE OrderDate='7/8/96' ORDER BY ProductName
 

SQL'de OUTER LEFT/RIGHT/CROSS JOIN Kullanımları

OUTER JOIN-LEFT JOIN Kullanımı
  • INNER JOIN'den farklıdır. 
  • Soldaki tablo baz alınarak sorgu çalıştırılmasıdır. 
  • Soldaki tablodan tüm kayıtlar çekilir ve sağdaki tabloda eşleşen kayıtlar aynen yazılır. 
  • Eşleşmeyen kayıtlar için NULL değer verilir.
NOT : Örnek sorgulamalarda Northwind Database'i kullanacağım. bk: Nortwind Database Kurulumu 
 
LEFT JOIN Kullanımı : SELECT <sütun_ad(lar)ı> FROM <ilk_tablo> LEFT JOIN <ikinci_tablo> ON <ilk_tablo>.<anahtar_alan> = <ikinci_tablo>.<anahtar_alan>  

Örnek Sorgu : Sorgumuz SELECT kısmında iki sütun tekbir sütun adı altında birleştirilmiştir. Çalıştırıldığında çalışanın tam adı ve müşterilerden aldığı siparişler ve tarihleri listelenecektir.

SELECT Employees.FirstName+' '+Employees.LastName AS Name,OrderID,OrderDate
FROM Employees LEFT JOIN Orders ON Employees.EmployeeID=Orders.EmployeeID
 
 
OUTER JOIN-RIGHT JOIN Kullanımı 
  • LEFT OUTER JOIN işleminin tersini yapar.
  • Sağdaki tablonun baz alınarak sorgu çalıştırılmasıdır. 
  • Sağdaki tablodan tüm kayıtlar çekilir ve soldaki tabloda eşleşen kayıtlar aynen yazılır.
  • Eşleşmeyen kayıtlar için NULL değer verilir.
RIGHT JOIN Kullanımı : SELECT <sütun ad(lar)ı> FROM <ilk_tablo> RIGHT JOIN <ikinci_tablo> ON <birinci_tablo>.<anahtar alan> = <ikinci_tablo>.<anahtar_alan>

Örnek Sorgu : Sorgumuzda tüm müşteriler ve verdikleri siparişlerin tarihleri listelenecektir.

SELECT companyname, customers.CustomerID, orderdate
FROM customers RIGHT OUTER JOIN orders ON customers.CustomerID = orders.CustomerID
 
 
 OUTER JOIN-CROSS JOIN Kullanımı
  • İlişkili tablolar arasındaki tüm eşleşmeleri listeler.
  • Ortak bir alan belirtilmesine gerek yoktur.
  • CROSS JOIN kullanılırken ON ifadesi kullanılmaz.

Örnek Sorgu : Üreticilerin çalışabilecekleri tüm olası gemi şirketleri listelenir.

SELECT suppliers.companyname, shippers.companyname
FROM suppliers CROSS JOIN shippers
 

SQL'de INNER JOIN Kullanımı

  • INNER JOIN SQL de  varsayılan olarak kullanılan tablolaları bağlama işlemidir.
  • INNER JOIN birleştirilen tablolarda ilişkinin sağlandığı tüm kayıtları getirir.
NOT : Örnek sorgulamalarda Northwind Database'i kullanacağım. bk: Nortwind Database Kurulumu 

Örnek Sorgu : 
SELECT productname AS 'Ürün Adı', companyname AS 'Şirket Adı' FROM products
INNER JOIN suppliers ON products.SupplierID = suppliers.SupplierID
(Hangi firmadan hangi ürünü aldığımızı iki farklı tablodan birleştirerek listeleyelim.) 


SQL'de Tablo Birleştirme ve JOIN


SQL'de bazı durumlarda birden fazla tablodan veri çekme ihtiyacı duyabiliriz. Bunun için tablolar arasında bir ilişki kurulması gerekmektedir. Bu ilişki JOIN ile sağlanır. JOIN ifadesi birden fazla tabloyu birbirine bağlayıp  bu tablolar üzerinde işlem yapmamıza olanak sağlar.

JOIN ifadesi ile hangi tabloları ve nasıl birleştireceğimizi ON ifadesi ile tabloların hangi alanlar üzerinden birleşeceğini belirtiriz.

Tablolar genelde Birincil Anahtar ve Yabancı Anahtar alanları üzerinden birleştirilselerde, gerektiğinde diğer herhangi bir alan da bunun için kullanılabilir. Fakat bu alanların aynı tür veri içerdiğinden emin olmalısınız.

Birincil Anahtar (Primary key), her kayıt için benzersiz bir değer taşıyan alandır. 

Örneğin, öğrenci kayıtlarının tutulduğu bir tabloda, öğrenci numarasının saklandığı alan birincil anahtar olarak seçilebilir. Zira öğrenciyle ilgili tüm bilgiler gerçekte onun numarası ile kodlanmıştır ve her öğrencinin numarası bir birinden farklıdır.

Tablolar birleştirilirken Primary Key - Foreign Key ikilisi kullanılır. Tablolar arası ilişkiler aynı zamanda Unique Index kullanılarakta yapılabilir. Fakat yaygın olarak PK - FK kullanılır.

Primary Key (Birincil Anahtar) : Her satırı tekil bir şekilde tanımlayan benzersiz anahtardır. Primary Key sayesinde tablolarda bulunan satırlar birbirlerinden farklı olur ve her satırın Primary Key değeri farklı atanır. Primary Key tek bir sütun olduğu gibi birden fazla sütundan da oluşabilir.

  • Primary Key olacak sütun asla boş değer almamalıdır.
  • Primary Key olacak sütun tekrarı olmayan kayıtlardan oluşmalıdır…
  • Primary Key sütunu olabildiğince küçük ve basit veri tipinde tanımlanmalıdır.

Foreign Key (Yabancı Anahtar) : Bir tablodaki sütunun başka tablodaki anahtara olan referansını belirler. Primary Key'den farklı olarak bir tabloda birden fazla Foreign Key olabilir.

Örnek Sorgularda kullandığım Northwind Veritabanı diyagramını inceleyerek PK - FK bağlantılarını görebilirsiniz (diyagram'ın ayrıntılı sürümünü indirmek için tıklayınız.)


SQL'de COMPUTE ve COMPUTE BY Kullanımı

  • COMPUTE sorgumuzdaki kolonları Aggregate Fonksiyonlar ile kullanmamızı sağlar.
  • COMPUTE tüm sonuç kümesini listeler ve bu listenin altında tek bir detay satırı görüntüler. 
  • Farklı olarak tek sorguda 2 tane sonuç listesi bize döndürür. 2.liste detay listesidir. 
  • COMPUTE ile kullanılan sütun SELECT ifadesinde yer almalıdır.
  • COMPUTE BY kullanarak daha detaylı gruplandırma da yapılabilir.
NOT : Örnek sorgulamalarda Northwind Database'i kullanacağım. bk: Nortwind Database Kurulumu 

Örnek Sorgu 1:
SELECT productid, orderid, quantity FROM [Order Details]
ORDER BY productid, orderid COMPUTE SUM(quantity)

(Sipariş detayları (Order Details) tablosundaki tüm satırları listeler ve kayıt kümesinin sonuna tüm ürünlerin genel toplamını verir.)

Örnek Sorgu 2:
SELECT productid, orderid, quantity FROM [order details]WHERE orderid<10250 ORDER BY orderid,productid COMPUTE SUM(quantity) BY orderid COMPUTE SUM(quantity)

(Sipariş Detayları (Order Details) tablosundaki tüm satırları listeler ve her sipariş altına sipariş genel toplamını verir. Son olarak ise tüm siparişlerdeki genel toplam görüntülenir.)  

NOT : SQL Server 2008 RS sonrası sürümlerde COMPUTE ve COMPUTE BY çalışmamaktadır. MSDN makalelerinde COMPUTE ve COMPUTE BY için SQL Server 2008 RS sonrası sürümlerde kaldırılacağı ve yerine ROLLUP kullanılması tavsiye edilmektedir. Detaylı bilgi için tıklayınız.

GROUPING Fonksiyonu

  • SQL Server'da Fonksiyonlar, hesaplamalarda ve özellikle sistem hakkında bilgi almada yaygın olarak kullanılan araçlardır. Transact-SQL (T-SQL) programlama dilinde değişik kategorilerle adlandırılan fonksiyonlar vardır. Bunlardan en yaygını veriler üzerinde işlem yapan toplama ya da gruplama olarak adlandırabileceğimiz aggregate fonksiyonlarıdır. 
  • GROUPING Aggregate (Gruplama) Fonksiyonudur.
  • GROUP BY ile kullanılan ROLLUP ve CUBE ile elde edilen sonuç listesini GROUPING fonksiyonu daha kolay değerlendirip yorumlamamızı sağlar. 
  • Sütunlarda özet bilgiler için 1, detay bilgiler için 0 değeri görüntülenir.
NOT : Örnek sorgulamalarda Northwind Database'i kullanacağım. bk: Nortwind Database Kurulumu 

Örnek Sorgu :
SELECT OrderID, GROUPING(OrderID), ProductID,GROUPING(ProductID), SUM(quantity) AS 'Toplam Sipariş'
FROM [order details] WHERE OrderID < 10250
GROUP BY OrderID, ProductID WITH CUBE ORDER BY OrderID, ProductID


Sorgumuzda sütunlara dikkat edelim. OrderID alanı NULL olarak görünen kayıtlar tüm siparişlerdeki ürünlerin toplamlarını göstermektedir.

SQL'de WITH ROLLUP ve WITH CUBE Kullanımları

  • GROUP BY ile bir toplama işlevi kullandığımızda her farklı değer için sadece sonuç satırı görüntülenir. Gruplandırdığımız değerlerin detaylarını farklı komutlar kullanarak görüntüleyebiliriz.
  • ROLLUP Grup değerlerini özetlemek için kullanılır.
  • CUBE GROUP BY ile belirtilen sütunların tüm olası eşleşmelerini özetler.
  • CUBE komutunun ROLLUP'dan farkı bütün sütünlarında null ile ara toplamlarını vermesidir.
NOT : Örnek sorgulamalarda Northwind Database'i kullanacağım. bk: Nortwind Database Kurulumu 

Örnek Sorgu 1: SELECT ProductID AS 'Ürün ID', OrderID AS 'Sipariş ID', SUM(quantity) AS 'Toplam Sipariş'  FROM [order details]  WHERE OrderID < 10250
GROUP BY OrderID, ProductID WITH CUBE ORDER BY OrderID, ProductID
(Sipariş ID 10250’den küçük olan kayıtların ve ürünlerin detaylı toplamlarını listeleyelim.)

Örnek Sorgu 2: SELECT ProductID AS 'Ürün ID',OrderID AS 'Sipariş ID', SUM(quantity) AS 'Toplam Sipariş'  FROM [order details] WHERE OrderID < 10250
GROUP BY ProductID, OrderID WITH ROLLUP ORDER BY ProductID, OrderID
(Sipariş ID 10250’den küçük olan kayıtların ve ürünlerin detaylı toplamlarını listeleyelim.)

SQL'de HAVING Kullanımı

  • Toplam fonksiyonlarını kullanırken kısıt girilmesi gerektiğinde WHERE komutunu kullanamayız. HAVING, GROUP BY ile elde edilecek satırları kısıtlamak için kullanılır.
  • Görev ve işlev bakımından WHERE gibi çalışır fakat WHERE gruplama işlemlerinden önce, HAVING ise GROUP BY'dan sonra kullanılır.
NOT : Örnek sorgulamalarda Northwind Database'i kullanacağım. bk: Nortwind Database Kurulumu 

Örnek Sorgu : SELECT ProductID, SUM(quantity) AS total_quantity FROM [order details] GROUP BY ProductID HAVING SUM(quantity) > 1300
(Toplam sipariş miktarı 1300 adetten fazla olan ürünkodlarını listeleyelim.)


SQL'de GROUP BY Kullanımı

  • GROUP BY ile belirtilen sütun yada sütunlardaki aynı değere sahip satırları tek bir satırda birleştirmeyi sağlarız.
  • DISTINCT anahtar kelimesi yanlızca benzersiz satırları listelemek için kullanılmaktadır.
  • GROUP BY genellikle toplam fonksiyonlarıyla (Aggregate Function) kullanılır. 
  • GROUP BY ile belirtilen sütunlar SELECT ifadesinde de yeralmalıdır.
  • GROUP BY sorgularında kullanılan en yaygın toplama işlevleri MIN, MAX, SUM ve COUNT'dır.
NOT : Örnek sorgulamalarda Northwind Database'i kullanacağım. bk: Nortwind Database Kurulumu 

Örnek Sorgu : SELECT ProductID AS 'Ürün ID', SUM(quantity) AS 'Toplam Sipariş' FROM [order details] GROUP BY ProductID
(Sipariş detayları tablosundan productid alanına göre gruplandırarak ve her grubun toplam sipariş miktarını belirterek listeleyelim.)


SQL'de WITH TIES Kullanımı

  • WITH TIES, ORDER BY ile sıralanan sonuçlarda son kayıt ile aynı değerde olan kayıtların da listelenmesini sağlar. Bu durumda sonuç belirtilen n sayısından daha fazla olabilir.
  • WITH TIES sadece ORDER BY ile birlikte kullanılmaktadır.

NOT : Örnek sorgulamalarda Northwind Database'i kullanacağım. bk: Nortwind Database Kurulumu 

Örnek Sorgu 1: SELECT TOP 3 OrderID, ProductID, quantity FROM [order details] ORDER BY quantity DESC
(Sipariş detayları tablosundan (order details) en yüksek siparişi verilen 3 ürünü listeleyelim.)


TOP n ile çalıştırdığımız sorgularımızı eğer WITH TIES ile çalıştırırsak n den farklı sonuç listesi görebiliriz. Örnek Sorgu 1′de de görüldüğü gibi en çok satış yapılan ilk 3 ürünü sıraladık. Fakat sıradaki 6., 7. ürünler de 120′şer adet satıldıysa? Onlar listeye giremeyecek çünkü biz 3 satır görmek istediğimizi belirttik. Bu gibi durumlarda WITH TIES'e başvuruyoruz. Şimdi aynı sorguya WITH TIES uygulayalım ve sonuçları görelim.

Örnek Sorgu 2: SELECT TOP 3 WITH TIES OrderID, ProductID, quantity FROM [order details] ORDER BY quantity DESC
(Sipariş detayları tablosundan (order details) en yüksek siparişi verilen 3 ürünü listeleyelim.)

 

WITH TIES kullanımında önemli nokta örnek sorgumuzdaki ilk 3 değeri listeledikten sonra en son satıra ait quantity değeri daha varsa onlarıda getirmesidir. İlk sorguda 3 sonuçtan sonuncusunda quantity değerinin 120 olduğunu görmekteyiz. WITH TIES kullanılan sorguda quantity değeri 120 olan bütün değerlerin getirilmesini sağladık. 

SQL'de TOP n, TOP n Percent ve DISTINCT Kullanımları

İlk n Kaydın Görüntülenmesi - TOP n
  • Belirli sayıda satır çekmek için SQL'de TOP ifadesi kullanılır.
  • TOP n ifadesiyle tablonun baştan ilk n satırını çekebiliriz.
  • TOP n veya TOP n PERCENT anahtar kelimeleri ORDER BY  yan tümcesini ile birlikte kullanılmalıdır. Aksi halde listelenen verilerde WHERE ifadesi ile belirtilen koşula uyan kayıtlar rastgele dizileceğinden, istediğimiz sonucu elde edemeyebiliriz.
TOP n Kullanımı : SELECT TOP n * FROM <Tablo Adı>

NOT : Örnek sorgulamalarda Northwind Database'i kullanacağım. bk: Nortwind Database Kurulumu 

Örnek Sorgu 1: SELECT TOP 10 OrderID,ProductID, quantity FROM [order details] ORDER BY quantity DESC
(Sipariş detayları tablosundan (order details) en yüksek siparişi verilen 10 ürünü listeleyelim.) 



Belli Yüzdeli Kayıtların Görüntülenmesi - TOP n Percent
  • Tablodaki kayıtların % n kadarı görüntülenebilir.
  • Örneğin tablomuzda 100 kayıt var ise TOP 10 Percent ifadesi ile bu kayıtların %10'u görüntülenir.
TOP n Percent Kullanımı : SELECT TOP n Percent * FROM <Tablo Adı>

Örnek Sorgu 2: SELECT TOP 5 Percent OrderID,ProductID, quantity FROM [order details] ORDER BY quantity DESC
(Sipariş detayları tablosundan (order details) en yüksek siparişi verilen ürünlerin %5'ini listeleyelim.) 



Tekrarsız Kayıtların Görüntülenmesi - DISTINCT

DISTINCT Kullanımı : SELECT DISTINCT <sütun adı> FROM <tablo adı> [WHERE <koşul>]
  • Bazen veriler arasındaki benzerlikleri kaldırarak sadece benzer olmayanları listeletmek isteyebiliriz. Böyle durumlarda SELECT DISTINCT sadece tek olan (unique) kayıtların sonuç listesinde yer almasını sağlar. 
  • Bir sütunda belirli bir kelime iki veya daha fazla sayıda tekrarlanıyor olabilir. Fakat DISTINCT ile her tekrarlanan kayıt sadece bir kez listelenir.  
  • DISTINCT SQL komutu SELECT komutu ile birlikte kullanılmaktadır.
Örnek Sorgu 3: SELECT DISTINCT City FROM Customers
(Müşteriler (Customers) tablosundaki  Şehir (City) sutunlarını listeleyelim. Ve aynı değerlerin tekrarlanmamasını sağlayalım.) 

SQL'de AVG, MAX, MIN, SUM, COUNT Fonksiyonlarının Kullanımları

Aggregate Function (Hesaplama Fonksiyonları)

Bazen tablolar üzerinde kayıtların listelenmesi yerine kayıtlar üzerinde hesaplamalar yaptırarak sonuçların listelenmesine ihtiyaç duyarız. Bu nedenle tüm kayıtları döndürmeden sadece matematiksel sonuçlar döndürmemiz gerekebilir. SQL bu gibi durumlar için özel fonksiyonlar sunmaktadır. Bu Fonksiyonlara Aggregate Function (Hesaplama Fonksiyonları) denir.

Peki bu fonksiyonlar bizlere neler sunmaktadır ;
  • Sutundaki tüm değerlerin toplamını bulmak.
  • Sutundaki tüm degerlerin ortalamasını bulmak.
  • Sutundaki en büyük veya en küçük değeri bulmak.
  • Toplam kayıt sayılarını hesaplamak.
Aggregate Function (Hesaplama Fonksiyonları)


Not : Hesaplama fonksiyonları kullanılırken NULL değerler dikkate alınmamaktadır.


 

MAX ve MIN Fonksiyonları Kullanımı
  • MAX fonksiyonu, bir sütundaki en yüksek değeri verir. 
  • Boş (NULL) değerler işleme katılmaz. 
  • MAX fonksiyonu alfabetik sıralamadaki ilk metinsel ifadeyi de bulmamızı sağlar.
  • MIN fonksiyonu bir sütundaki kayıtlardaki en küçük değeri verir. 
  • Boş (NULL) değerler işleme katılmaz.   
  • MIN fonksiyonuda MAX fonksiyonu gibi alfabetik sıralamadaki son metinsel ifadeyi  bulmamızı sağlar
NOT : Örnek sorgulamalarda Northwind Database'i kullanacağım. bk: Nortwind Database Kurulumu 

Örnek Sorgu 1: SELECT MAX(UnitPrice) AS Maksimum_Fiyat FROM Products
(Ürünler (Products) tablosundaki en yüksek fiyatlı ürünü listeleyelim.)  
 
 
Örnek Sorgu 2: SELECT MIN(UnitPrice) AS Minimum_Fiyat FROM Products
(Ürünler (Products) tablosundaki en küçük fiyatlı ürünü listeleyelim.) 


Örnek Sorgu 3: SELECT MAX(CompanyName) AS En_Sondaki_Müşteri FROM Customers
(Alfabetik listeye göre en sonda yer alan müşteriyi görüntüleyelim.)  
 
 
SUM, AVG ve COUNT Fonksiyonları Kullanımı
  • SUM fonksiyonu belirtilen sütundaki sayısal değerlerin bir toplamını geri döndürür. 
  • AVG fonksiyonu belirtilen sütundaki ortalama değeri verir. 
  • AVG hesaplama sırasında boş (NULL) değerleri işleme almaz.
  • SQL'de COUNT Kullanımı için tıklayınız.
Örnek Sorgu 4: SELECT SUM(Quantity) AS Toplam_Ürün FROM [Order Details]
(Toplam kaç adet malın sipariş verildiğini bulalım.) 


Örnek Sorgu 5: SELECT AVG(DISTINCT UnitPrice) AS tekil_ortalama_deger  FROM Products WHERE SupplierID = 22
(22 kayıt numaralı tedarikçiye ait ürünlerin tekil değerilerinin ortalama fiyatını almak isteyelim.)